Prikaz fotografija - Jelisaveta Blagojević

Biti, rasti, graditi

Jelisaveta Blagojević

Trudnoća kao specifični fenomen koji je, između ostalog, konstruisan našim promišljanjima o rodu, telesnosti, rađanju, seksualnosti, ali i o životu, postojanju, rastu i izgradnji, za većinu najćešće nije tema i nije nešto što uopšte treba problematizovati. 

Ukoliko pođemo od pretpostavke da nam Google pretraga najčešće zapravo samo vraća ono što najviše zanima većinu ili što većina najviše želi da pročita, čuje ili sazna, ispostavlja se da o trudnoći nikada i ne želimo da saznamo ništa više od toga kako bismo mogli da nazovemo dete, ili neke praktične savete za trudnice.

Kada na Google pretrazivaču ukucamo “etimologija reči trudnoća”, među prvim linkovima na koje nas pretraživač upućuje je Forum trudnoća: Značenje imena. Ringeraja.ba ili Dječija imena. Ringeraja.ba ili blogovi koji upućuju na teme kao što su Carski rez, akušerska operacija, trudnoća nakon operacije i slično. Kada se upustimo u jednu ovakvu pretragu najpribližniju poveznicu pronalazimo na stranici Psovka – Wikipedija.hr gde nam kažu sledeće: jedan je od najčešćih glagola koji poprima razne oblike i izvedenice u psovkama je glagol jebati. Dolazi od ie.*h3yebh- što je u sanskritu dalo yabhati, a u slavenskim jezicima izvedenice poput jebati u hrvatskom, jebać u poljskom, ебать u ruskom i sl. it u nam se konačno kaže da su te reči srodne s grč. riječju zephyros (koja se povezuje s vjerovanjem da zapadni vjetar donosi trudnoću). Neki smatraju da su ove riječi izvedene od korijena *bhu- što znači "biti", "rasti" i "graditi".

Serija fotografija Drugačiji stav Marijane Jovanović i foto studija Novi dirižabl upravo nastoji da problematizuje iskustvo trudnoće i načine na koje se to iskustvo uklapa u već postojeće steoretipe o ženama i ženstvenosti u odnosu na trudnoću i rađanje kao navodno ostvarenje svrhe postojanja svake žene i realizaciju njene suštine. (F. Niče  jednom je ironično rekao: “Sve u ženi ima rešenje, zove se trudnoća”)

Trudno žensko telo  je međutim moguće tumačiti kao mesto paradoksa. S jedne strane možemo govoriti o stereotipu u skladu s kojim se na trudno žensko telo gleda kao na poteškoću (na šta direktno upućuje i etimologija reči gravidnost), pasivno, slabo, nemoćno, nepoželjno i ograničeno, što često opasno klizi u metaforu o bolesti, naime, telo je i doslovno  izmešteno u nekakvo jedva dokučivo i misteriozno “drugo stanje”, dok se s druge strane slavi mitska predstava o materinstvu i stanju blagoslovenosti koja svoje uporište pronalazi u ushićenju činom stvaranja života i produžetka vrste.

U prikazanoj seriji fotografija autori se poigravaju sa stereotipnim predstavama o trudnoći fotografišući trudnicu u tipično muškom, grubom i sirovom kontekstu u ulozi automehaničara, bubnjara, drvoseča, građevinca, kik boksera, itd; poigravaju se sa politikama predstavljanja ženske telesnosti pre svega time što izabiraju da trudno, upadljivo preoblikovano i transformisano žensko telo izmeste iz sfere privatnosti i zaštićenosti i udobno ga smeste u javni, naglašeno muški kontekst i prikažu kao aktivno, sposobno da deluje i proizvodi i na drugačije načine osim da bude prezaštićeni kontejner budućeg života čime u stvari pokušavaju da izbegnu da trudno telo svedu i redukuju na čisto prokreativnu funkciju. Na taj način, trudnica se svrsishodno lišava onog nazovi prirodnog i hrabro stupa u područje društvenog naglašavajući svoju potrebu za slobodom i preuzimanjem jedne drugačije vrste odgovornosti prema vlastitom telu i detetu koje nosi. Autori hoće da nas podstaknu da prigrlimo svoju transformaciju i radosno napravimo jedan korak više.

IPAK

KONTAKT

IPAK.CENTAR

Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

Karađorđeva 65

11000 Belgrade

Serbia